Đá quý tự nhiên thường được xử lý để cải thiện màu sắc, độ trong hoặc độ bền, vì vậy việc nhận biết đá đã qua xử lý là kiến thức quan trọng đối với người chơi và sưu tầm đá. các phương pháp xử lý phổ biến gồm xử lý nhiệt, xử lý bằng hóa chất, chiếu xạ, phủ bề mặt và bơm nhựa hoặc dầu.

1.Nhận biết đá quý đã xử lý bằng mắt thường
Một trong những cách nhận biết đơn giản là quan sát bằng mắt thường. đá đã qua xử lý nhiệt thường có màu sắc quá đồng đều hoặc rực rỡ bất thường so với đá tự nhiên. với các loại đá như ruby hay sapphire, nếu màu lan tỏa đều vào các vết nứt thì khả năng cao đã qua xử lý.
2.Nhận biết đá quý qua kính lúp
Quan sát dưới kính lúp là phương pháp hiệu quả hơn. đá được bơm nhựa hoặc dầu thường có các vệt lấp lánh dạng cầu vồng trong khe nứt. lớp phủ bề mặt có thể để lại dấu hiệu bong tróc, trầy xước hoặc lớp màng mỏng không đồng nhất.
3.Kiểm tra đá quý bằng ánh sáng
Kiểm tra phản ứng với ánh sáng cũng giúp nhận biết. một số loại đá đã chiếu xạ sẽ có màu sắc thay đổi nhẹ khi đặt dưới ánh sáng mạnh hoặc tia cực tím. tuy nhiên phương pháp này cần kinh nghiệm để tránh nhầm lẫn với đặc điểm tự nhiên.
4.Lưu ý chung về phương pháp tẩy đá quý
Đối với phương pháp tẩy đá quý, cần hiểu rằng không phải mọi xử lý đều có thể loại bỏ hoàn toàn. việc tẩy đá chỉ nên thực hiện với mục đích kiểm tra, không khuyến khích áp dụng tùy tiện vì có thể làm hỏng đá.
5.Phương pháp tẩy dầu và nhựa trong đá quý
Tẩy dầu hoặc nhựa thường được thực hiện bằng cách ngâm đá trong dung môi chuyên dụng hoặc cồn, giúp làm tan chất bơm trong các khe nứt. phương pháp này chỉ áp dụng cho một số loại đá và cần thời gian dài.
6.Xử lý lớp phủ bề mặt trên đá quý
với lớp phủ bề mặt, việc mài nhẹ hoặc đánh bóng lại có thể loại bỏ lớp phủ, nhưng đồng thời làm giảm trọng lượng và giá trị viên đá. xử lý nhiệt và chiếu xạ gần như không thể tẩy bỏ hoàn toàn bằng phương pháp thủ công thông thường.

Giải pháp an toàn và chính xác nhất
Để có kết quả chính xác và an toàn, cách tốt nhất vẫn là mang đá quý đến các trung tâm giám định uy tín. tại đây, các thiết bị chuyên dụng sẽ xác định rõ đá tự nhiên hay đã qua xử lý, giúp người sử dụng đưa ra quyết định đúng đắn.

